siedziba.jpg

Historia Fortu „Luneta Warszawska”

Fort 12 Luneta Warszawska powstał w latach 1850 – 1856 w ramach pierwszego etapu budowy Twierdzy Kraków. I zachował się jako jeden z najmniej przekształconych fortów tejże budowy. Jedynie tradytor artyleryjski przeznaczony do obrony torów kolei warszawsko-wiedeńskiej i ówczesnej stacji Krowodrza został wzniesiony w 1910r.

Ze względu na jego wagę w mechanizmie obrony Twierdzy Kraków, Fort otrzymał postać bardzo nowoczesnego (na owe czasy) fortu reditowego.

Prosty neogotycki wystrój z całym zespołem elementów obronnych. Kaponiery typu „kocie uszy”. Kształt oraz czołowa orientacja artyleryjskiej obrony dalekiej dział i słabsza szyjowa obrona bliska, nawiązywały do XVIII wiecznej ''lunety'', z tego wywodzi się potoczna nazwa Fortu 12.

Sięgając początku istnienia fortu – był on wysunięty poza linię fortyfikacji rdzenia jako typowa luneta. Od strony szyjowej, wyglądem przypomina średniowieczny zamek. Natomiast ponad tarasem kaponiery szyjowej istniała pierwotnie winda działowa w postaci wykuszu.

Bramy wjazdowe, bogato opracowane architektonicznie posiadają nadwieszone galerie – machikuły broniące wrót, których dodatkowo broni po sześć strzelnic dla broni ręcznej po obu stronachbramy.

Kiedy miniemy bramę i spojrzymy na nią „do tyłu” możemy poczuć się jak na murach średniowiecznego miasta.

Po 1885 roku nastąpiła niwelacja bastionu IV rdzenia a pobliską Lunetę Warszawską, włączono w ciąg jego obwarowań. Zmiana ta spowodowała nadanie innej numeracji Fortu, który otrzymał oznaczenie: Bastion IVa.

Na przełomie lat 1888-1890 położono nowe rampy wjazdowe na wał, zamurowano wschodnią bramę, wprowadzono poprzecznice na wale głównym, zlikwidowano windę działową. Wybudowano również nowe budynki magazynowe na zapolu Fortu Luneta Warszawska. Co świadczyło o nowej funkcji, którą spełniał w latach 90 XIX wieku – funkcji magazynowej. Jednak najważniejszym jego zadaniem była funkcja ochrony węzła kolejowego i spedycji towarowej Twierdzy Kraków.  W 1919 roku Fort przejęła dyrekcja mienia wojskowego. I dalej służył on jako magazyn. W okresie okupacji Gestapo zamieniło go w więzienie a po skończeniu wojny swoich więźniów zamykało tutaj UB (o czym świadczą rysunki i napisy wykonane przez więźniów na wewnętrznych ścianach (drzwiach) fortu).

Fort służył również w późniejszym okresie jako magazyn MSW.

Od 1993 roku w Forcie mieszczą się magazyny i lokale firm.

Również Palarnia Kawy Kelleran znalazła w Forcie idealne miejsce do wypalania zielonych ziaren Arabiki.

Zapraszamy zatem Państwa na pyszną kawę, którą możecie delektować się wśród starych murów Fortu Warszawskiego „Luneta”.

Tradytor - stały element fortyfikacji przeznaczony do prowadzenia ognia bocznego. W forcie do ostrzału międzypól, przedpola lub dzieła pośredniego.

Kaponiera – przykryta budowla fortyfikacyjna o różnej konstrukcji, wykorzystywana do prowadzenia ostrzału skrzydłowego lub skośnego w dwóch różnych kierunkach.

Redita (franc. réduit) - murowana budowla z działobitniami. Stanowiła ona ośrodek fortu zwanego fortem reditowym.

Wykusz - forma architektoniczna wzorowana na budownictwie Bliskiego Wschodu (architektura islamu) stanowiąca wystający z lica elewacji element poszerzający przylegające wnętrze. Zazwyczaj wsparty na wspornikach z oknami lub otworami strzelniczymi, nakryty osobnym daszkiem.

Machikuły – element obronny budowany w górnej części murów obronnych. Rodzaj ganka wspartego na kroksztynach wystającego przed lico zewnętrzne muru, zaopatrzonego w otwory strzelnicze. W podłodze umieszczano otwory, przez które można było lać np. gorącą smołę na przeciwnika szturmującego zamek.